Anthropic chào sàn với định giá gần 1.800 tỷ USD: cú IPO lớn nhất lịch sử, và ngay sau đó là một phiên bán tháo

Một công ty mới năm tuổi, chưa từng có tiền lệ trên thị trường chứng khoán, vừa trở thành một trong những doanh nghiệp niêm yết giá trị nhất thế giới. Hôm 19/11, Anthropic — hãng đứng sau trợ lý AI Claude — chính thức giao dịch trên sàn Nasdaq với mã ANT. Cổ phiếu được phân bổ ở mức 83 USD, mở cửa vọt lên 111,53 USD, đẩy vốn hoá có thời điểm chạm gần 2.000 tỷ USD, trước khi hạ nhiệt và đóng cửa ngày đầu ở 97,17 USD, tương đương mức tăng khoảng 17%. Định giá cuối ngày: khoảng 1.760 tỷ USD.

Con số đó đưa Anthropic vào nhóm những công ty đại chúng đắt giá nhất hành tinh, chỉ sau vài ông lớn công nghệ lâu năm. Nhưng điều đáng nói hơn nằm ở phía sau: đây là lần đầu tiên một công ty AI thuần túy — không phải mảng AI của một tập đoàn — bước ra thị trường vốn, và giới đầu tư buộc phải định giá nó mà không có bất kỳ “hàng xóm” nào để so sánh.

Một kỷ lục kép

Theo AI Magazine, đợt chào bán không chỉ vượt kỳ vọng mà còn phá kỷ lục mọi thời đại về quy mô. Anthropic niêm yết với giá 83 USD/cổ phiếu, cao hơn khoảng dự kiến ban đầu 70–78 USD, và mở rộng khối lượng chào bán từ 825 triệu lên 980 triệu cổ phiếu hạng A. Tổng số tiền huy động được lên tới 81,3 tỷ USD — vượt mốc 75 tỷ USD mà SpaceX từng lập, trở thành đợt IPO lớn nhất trong lịch sử tài chính.

Với Anthropic, đây là bước ngoặt mang tính sống còn về mặt cấu trúc: từ một startup sống bằng vốn đầu tư mạo hiểm, công ty chuyển sang chịu trách nhiệm trước cổ đông đại chúng, phải công bố doanh thu, chi phí hạ tầng và biên lợi nhuận theo quý. Với ngành AI nói chung, đây là phép thử đầu tiên xem Phố Wall có thực sự trả tiền cho câu chuyện tăng trưởng hay không.

Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei

Ngày thứ Sáu: niềm vui không lan tỏa

Vấn đề là sự hưng phấn quanh Anthropic không lan sang phần còn lại của thị trường. Ngay trong ngày chào sàn, chỉ số Nasdaq Composite đã giảm gần 2,3%, Alphabet mất 2,9% và Amazon mất gần 3,9%.

Đến thứ Sáu 20/11, bức tranh xấu đi rõ rệt. Cổ phiếu Anthropic rơi 8,5%, có lúc giảm hơn 12% xuống khoảng 85 USD — gần như quay về đúng giá IPO 83 USD, xóa một nửa đà tăng của ngày đầu. Cùng lúc, Nasdaq Composite lao dốc 5,3%, S&P 500 giảm 3,7% và Dow Jones giảm 1,9%; cả S&P 500 lẫn Dow đều rơi vào vùng điều chỉnh, tức giảm từ 10% trở lên so với đỉnh gần nhất. Theo BBC, ngoài tâm lý lo ngại chung về quy mô đầu tư AI, thị trường còn bị dao động bởi những vấn đề riêng của Nvidia và SpaceX.

Nhà đầu tư theo dõi phiên giao dịch đầu tiên của Anthropic tại Quảng trường Thời đại

Câu hỏi lớn: 1,7 nghìn tỷ USD có hợp lý?

Đằng sau con số định giá là một thực tế khó phủ nhận: ngành AI đang tiêu tiền ở tốc độ chưa từng có. Chỉ trong một năm qua, một nhóm nhỏ các công ty công nghệ lớn đã chi hơn 1.000 tỷ USD cho hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu và chip. Chính tốc độ đó khiến câu hỏi “bong bóng” không còn là chuyện của giới hoài nghi.

Câu hỏi bong bóng AI sau cú IPO kỷ lục của Anthropic

Giới phân tích đưa ra những góc nhìn trái chiều. Richard Whittle, chuyên gia kinh tế tại Đại học Salford, lập luận rằng bong bóng không vỡ vào đúng ngày diễn ra thương vụ lớn nhất — nó vỡ sau đó, khi kỳ vọng tích cực trở nên đáng ngờ. Ben Barringer, trưởng bộ phận nghiên cứu công nghệ tại Quilter Cheviot, dự báo “sự phấn khích ban đầu” sẽ nguội đi và nhắc tới SpaceX: cổ phiếu tăng khoảng 10% trong ngày đầu, đạt định giá 2.200 tỷ USD, rồi xuống dưới giá chào bán trong vòng một tháng và tiếp tục giảm.

Neil Wilson, chiến lược gia tại Saxo UK, tóm gọn vấn đề: “Không có đối thủ tương đương nào để so sánh.” Khi được hỏi liệu Anthropic có thực sự đáng giá hơn 1,7 nghìn tỷ USD, ông trả lời: “Chúng tôi sẽ thử đưa ra con số. Tôi không nghĩ ai thực sự biết.”

Lịch sử cũng cho thấy mặt kia của tấm huy chương. Phần lớn công ty công nghệ đều giảm giá sau khi lên sàn, thường là sau quý báo cáo đầu tiên. Meta, Amazon và Google từng trải qua điều đó — và rồi trở thành những tập đoàn sinh lời lớn nhất thế giới.

Điều cần theo dõi

Ba biến số sẽ quyết định Anthropic có giữ được mức định giá này hay không: doanh thu thực tế từ các hợp đồng doanh nghiệp và API; chi phí hạ tầng để vận hành các mô hình frontier, trong đó Claude Fable 5.2 hiện vẫn dẫn đầu bảng xếp hạng chỉ số trí tuệ của Artificial Analysis; và vị thế cạnh tranh trước OpenAI, đơn vị vừa tung ra bộ mô hình GPT-6.2 Astra và Sol.

Nói cách khác, cuộc chơi đã đổi bản chất. Trước đây Anthropic được đo bằng tốc độ ra mắt mô hình; từ nay, công ty còn bị đo bằng lợi nhuận. Và với một thị trường đang căng thẳng vì hơn 1.000 tỷ USD đã đổ vào AI, mỗi quý báo cáo sẽ là một phiên tòa.

Nguồn tham khảo: BBC, AI Magazine, TechCrunch.

Tin liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *